Καλησπέρα σε όλες και όλους. Λίγες μέρες μετά την επιστροφή μας από την 53η Ευρωπαϊκή μπριγάδα , αλλά και τη συμμετοχή μας στο συνέδριο για το όραμα και την κληρονομιά του Φιντέλ Κάστρο και το πως μπορούν να μεταφραστούν και εφαρμοστούν αυτά σήμερα, διοργανώνουμε αυτή την εκδήλωση για την κατάσταση στην Κούβα.
Είναι πολύ δύσκολο να μεταφέρουμε σε τόσο λίγο χρόνο τις εμπειρίες μας από εκεί, καθώς επίσης τις σκέψεις και τις αναλύσεις μας, γι’ αυτό ακριβώς και είναι αναγκαίο να το προσπαθήσουμε.
Η ΚΑ και η νΚΑ συμμετείχαν με 8 συνολικά μέλη σε μια από τις μεγαλύτερες αριθμητικά ελληνικές αποστολές των τελευταίων πολλών ετών. Η συμμετοχή και στήριξή μας στην μπριγάδα ήρθε σε συνέχεια της στήριξής μας με αποστολές ηλεκτρονικών συσκευών στο πανεπιστήμιο της Σάντα Κλάρα, αλλά και ηλιακών πάνελ για εγκατάσταση στα νοσοκομεία, μέσω του προγράμματος medicuba και του συλλόγου Χοσέ Μαρτί.Τι συμβαίνει στην Κούβα σήμερα; Διαρκείς διακοπές ρεύματος , φτάνουν μέχρι και 22 ώρες/ μέρα. Άλλοτε ανά περιφέρεια και άλλοτε σε όλη τη χώρα. Στον απόηχο των νέων κυρώσεων που ανακοίνωσε η κυβέρνηση των ΗΠΑ τον Ιούλιο του 2026, έκλεισαν πρεσβείες όπως της Κολομβίας και της Κόστα Ρίκα, ενώ πολλοί ξένοι συνεργαζόμενοι με το κράτος επενδυτές , αποχώρησαν από την Κούβα. Σε αυτούς περιλαμβάνεται η Σιγκαπούρη που αποχώρησε από τη συνδιοίκηση του λιμανιού Mariel και η εταιρία Melia που αποχώρησε από τη διαχείριση ξενοδοχειακών μονάδων. Ως αποτέλεσμα, αυτή τη στιγμή σε όλη την Αβάνα λειτουργούν μόλις 8 από τα 83 ξενοδοχεία (με μικρή επιφύλαξη αν δεν συγκράτησα ακριβώς τους αριθμούς) . Ο τουρισμός -νευραλγικός τομέας για την κουβανική οικονομία- έχει ισοπεδωθεί, εμείς βιώσαμε μια καθημερινότητα όπου οι μόνοι μη Κουβανοί στους δρόμους ήμασταν οι μπριγαδίστες. Ωστόσο στα νοσοκομεία για παράδειγμα, το κράτος εξασφαλίζει ότι το ρεύμα δε θα διακοπεί ποτέ. Οι διακοπές ρεύματος δεν είναι μόνο διακοπές ρεύματος - φέρνουν μαζί και διακοπές νερού, γιατί δεν λειτουργούν οι αντλίες ύδρευσης. Όπως χαρακτηριστικά μας είπε μια Κουβανή που συνομιλήσαμε, χωρίς ρεύμα μπορείς να συμβιβαστείς, να βρεις εναλλακτικές να λειτουργήσεις, αλλά χωρίς νερό, πώς; Στην Κούβα έχει να μπει δεξαμενόπλοιο 8 μήνες, λόγω του ασφυκτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ και των κυρώσεων τους- για την ακρίβεια μπήκε ένα ρωσικό στους 8 τελευταίους μήνες κ οι προμήθειες του διήρκησαν μόλις περίπου 3 εβδομάδες. Ωστόσο, είδαμε μια νεκρή χώρα; Όχι. Επιβραδυμένη σίγουρα, εμποδισμένη ασφυκτικά, ναι, ακίνητη όμως όχι. Οι Κουβανοί – με την διαρκή τους επινοητικότητα και τη σταθερή επένδυση στην επιστήμη, έχουν καταφέρει να διυλίζουν πλέον το αργό τους πετρέλαιο και πάρα τη χαμηλή του ποιότητα , μπορούν και το αξιοποιούν. Αυτό, μαζί με την χρήση ηλεκτρικών οχημάτων και εγκαταστάσεων ηλιακής ενέργειας, επιτρέπει ένα βαθμό κίνησης και λειτουργικότητάς. Είναι αρκετός; Όχι δεν είναι. Και σίγουρα δεν μπορούν και δεν μπορούμε να δεχτούμε αυτό σαν ελάχιστη επιβίωση.
Σήμερα , 1η Σεπτέμβρη, ανοίγουν τα σχολεία τους για το νέο έτος, τιτάνια προσπάθεια καθώς λόγω μετανάστευσης - εσωτερικής αλλά και μεγάλης εξωτερικής μετανάστευσης- και απομάκρυνσης από τον κλάδο, το δυναμικό των εκπαιδευτικών βρίσκεται σήμερα στο 73%. Για την προηγούμενη σχολική χρονιά, τα σχολεία έκλεισαν αναγκαστικά νωρίτερα, ενώ τα πανεπιστήμια λειτουργούσαν με μαθήματα εξ αποστάσεως λόγω της αδυναμίας μαζικών μετακινήσεων των φοιτητών εξαιτίας της έλλειψης καυσίμων. Μια εναλλακτική διαχείρισης ήταν λοιπόν τα μαθήματα εξ αποστάσεως – στο βαθμό που αυτά μπορούσαν να πραγματοποιούνται με διαρκή μπλακ αουτ- και μια άλλη το να μετακινούνται εκπαιδευτικοί σε κεντρικότερα σημεία και να παραδίδουν μαθήματα εκεί. Οι Κουβανοί είναι όμως πολύ περήφανοι για το σύστημα υγείας και παιδείας τους, ως τις σημαντικότερες κατακτήσεις της επανάστασης. Και καλώς είναι, γιατί σε κάθε συναναστροφή που είχαμε εμείς με κουβανούς, ανεξαρτήτως πλαισίου και περιεχομένου , συμφωνιών ή διαφωνιών , ήταν ξεκάθαρο πως μιλούσες με ανθρώπους με συγκρότηση, παιδεία και ευγένεια. Μια προσωπική παρατήρηση είναι ότι στις περισσότερες χώρες της αμερικανικής ηπείρου – βόρειας και νότιας- η φυλετική ή εθνοτική προέλευση (απόγονος ιθαγενών ,Αφρικανών σκλάβων, , Ισπανών αποίκων, Ασιατών κοκ) καθορίζει τη στάση του απέναντι στην πατρίδα, αλλά και την πολιτική του στάση. Αντίθετα στην Κούβα, αυτό μοιάζει να έχει ξεπεραστεί εντελώς , όλοι νιώθουν κυρίως Κουβανοί και δεν υποβόσκουν εντάσεις και διαχωρισμοί στη βάση της καταγωγής και των πολιτισμικών διαφορών. Αγάπη για την πατρίδα για τους Κουβανούς είναι αγάπη για όλες τις πατρίδες, όλη την ανθρωπότητα. Αυτό είναι φυσικά επίτευγμα της μετεπαναστατικής κοινωνίας . Εννοείται πως δεν οραματίζονται όλοι οι κουβανοί το ίδιο μέλλον για την Κούβα και δεν είναι αυτό ταυτόσημο με το να συμφωνούν με την επανάσταση. Είναι επίσης διαφορετικά κλάσματα αυτοί που συμφωνούν με την επανάσταση και αυτοί που συμφωνούν με τις πολιτικές επιλογές της κυβέρνησης τώρα. Θα ήταν λάθος από μεριάς μας να ισχυριστούμε ότι μπορούμε να μεταφέρουμε αυτές τις στατιστικές με ακρίβεια.
Για να επανέλθω στη μεταφορά εντυπώσεων ,στους δρόμους δε συναντάς – ακόμα και σε αυτή την τρομερή συνθήκη- ανθρώπους παραιτημένους και παρατημένους, όλοι φαίνονται φροντισμένοι, και ακόμα και πολλοί ηλικιωμένοι κυκλοφορούν και μοιάζουν να είναι αυτόνομοι. Είναι όμως εμφανή και τα αποτελέσματα του εμπάργκο και της όξυνσης της επίθεσης, καταλαβαίνεις ακόμα και οπτικά πολλές φορές πως πολλοί άνθρωποι είναι υποσιτισμένοι αυτή τη στιγμή. Η ιμπεριαλιστική πολιτική των ΗΠΑ τους επιβάλλει αργό θάνατο. Η ίσως και όχι τόσο αργό. Η βρεφική θνησιμότητά (δείκτης που μετρά αριθμούς θανάτων βρεφών από τη γέννηση και μέχρι πριν τη συμπλήρωση του πρώτου έτους ζωής, σε ένα συγκεκριμένο ημερολογιακό έτος ) πριν την επανάσταση έφτανε τους 70 θανάτους ανά 1000 γεννήσεις, γύρω στο 1980 ήταν ήδη περιορισμένη στους 19 ανά 1000 γεννήσεις, στο 2010 είχε φτάσει το συγκλονιστικό 4 στους 1000 – την ίδια περίοδο , η Ελλάδα είχε περίπου 4/ 1000 και οι ΗΠΑ 6.5/1000, ενώ για να μεταφερθούμε κάπου πιο κοντά γεωγραφικά και οικονομικά στην Κούβα, η Αργεντινή είχε 12,4/ 1000 ,το Περού είχε 15.3/ 1000 . Αυτή τη στιγμή - λόγω ελλείψεων ιατρικού εξοπλισμού , υποσιτισμού– ο αριθμός αυτός για την Κούβα έχει ανέβει στους 10/ 1000. Γιατί σημειώνω αυτόν τον δείκτη; Γιατί κατά τη γνώμη μου, δηλώνει ταυτόχρονα δυο πράγματα , τον προσανατολισμό της Κούβας και την επιτυχή εκτέλεση του σχεδιασμού της, αλλά και την δολοφονική πρόθεση του ιμπεριαλισμού. Να υπενθυμίσουμε εδώ ότι οι ΗΠΑ δεν έδωσαν ιατρικό οξυγόνο επί covid στην Κούβα και δε διευκόλυναν κατά κανέναν τρόπο τις άδειες για οποιαδήποτε ιατρική προμήθεια με την οποία σχετίζονταν στα στάδια εισαγωγών- εξαγωγών . Η Κούβα επέλεξε τότε να εξαντλήσει τα οικονομικά της αποθέματα για την αντιμετώπιση της πανδημίας ,σε ιατρικό και ερευνητικό επίπεδο, κατάφερε να σχεδιάσει και να παράξει 5 εμβόλια και να αντιμετωπίσει επιτυχώς την πανδημία, πάρα τις τόσες αντιξοότητες και το εμπάργκο. Οι ΗΠΑ βέβαια γνωρίζουν πολύ καλά πως οι νέες κυρώσεις τους βρίσκουν το κουβανικό κράτος -μεταξύ άλλων- στην προσπάθεια ανάκαμψης της οικονομίας από αυτό.
Κεντρικό θέμα σε κάθε συζήτηση γύρω από την Κούβα είναι φυσικά οι προσπάθειες μετασχηματισμού της τεχνολογίας και ανακατεύθυνσης της οικονομίας, τα 176 νέα μετρά που ανακοινώθηκαν μετά τις κυρώσεις των ΗΠΑ τον Ιούλιο . Τα νέα οικονομικά μέτρα γεννούν ανησυχία και εδώ και εκεί, ακόμα και μέσα στο κόμμα -και εννοείται στην κοινωνία- υπάρχουν διάφορες και διαφορετικές απόψεις γύρω από αυτό. Η επίσημη τοποθέτηση είναι πως η περαιτέρω επέκταση αδειών και πλαισίου ιδιωτικής λειτουργίας, ο μετασχηματισμός κρατικών εταιριών σε εταιρική μορφή «ιδιωτικής» επιχείρησης, επιτρέπει εισροή κεφαλαίου, προμηθειών και παράκαμψη του μπλοκέο, καθώς αυτές οι εταιρικές μορφές εξαιρούνται των κυρώσεων. Το νέο αυτό άνοιγμα δε- ήρθε μαζί με νέους ρυθμιστικούς κανονισμούς για τη λειτουργία αυτών των επιχειρήσεων, ανά κλάδο- ενώ τομείς όπως η Υγεία, η Παιδεία, η άμυνα και το περιβάλλον , παραμένουν αυστηρά υπό κρατικό έλεγχο – με μόνη ίσως εξαίρεση τις ρυθμίσεις φαρμακευτικών προμηθειών . Οι προβλέψεις και απαντήσεις γύρω από το που μπορεί να οδηγήσουν αυτοί οι μετασχηματισμοί ας μη γίνουν ελαφρά τη καρδία. Μια χώρα που στραγγαλίζεται με αυτό τον τρόπο οφείλει πρώτα και μέσα σε όλα να επιβιώσει. Δεν υπάρχει -κατά τη γνώμη μου- εύκολη απάντηση για το αν θα μπορέσουν να επιστρέψουν από αυτές τις μεταρρυθμίσεις και πώς.
Είναι όμως δεδομένο ότι το συμβαίνει στην Κούβα δεν μένει και δεν αφορά μόνο την Κούβα. Ένα πράγμα που έδειξε το διεθνές συνέδριο , μέσω της συμμετοχής διεθνών αντιπροσώπων , από περισσότερες από 40 χώρες , δείχνει ότι η ακτινοβολία της κουβανικής επανάστασης και του μετεπαναστατικού εγχειρήματος μετάβασης σε σοσιαλιστική οικονομία είναι μέχρι σήμερα έντονη ,ακόμα και προς πολιτικές δυνάμεις που δεν ταυτίζονται με το κομμουνιστικό σχέδιο.
Ο στόχος της σημερινής εκδήλωσης δεν είναι να αποτελέσει έναν επίλογο στην εμπειρία της μπριγάδας, η ιστορία της Κούβας κρίνεται αυτή τη στιγμή και το τι θα γραφτεί τελικά στα συμπεράσματα , δεν περνά μόνο από τα χέρια των κουβανών. Η κατάσταση είναι εξαιρετικά κρίσιμη. Το καθήκον της διεθνιστικής αλληλεγγύης και των κινημάτων είναι το μήνυμα για την κατάσταση αυτή να διαδοθεί μακριά και να διαδίδεται συνεχώς, είναι τεράστιας σημασίας η αντι- προπαγάνδα στην προπαγάνδα των ΗΠΑ, η παροχή ηθικής και υλικής στήριξης στον κουβανικό λαό , η ανταπόκριση σε κάθε κάλεσμα. Δεν πρέπει να σταματήσουμε να ασκούμε πιέσεις ενάντια στον ιμπεριαλισμό και το φασισμό, μέχρι να αρθεί ο αποκλεισμός από τις ΗΠΑ. Η συμμετοχή και στήριξη στις μπριγάδες είναι επίσης πολύ σημαντική, καθώς αποτελούν έμπρακτη αμφισβήτηση του αποκλεισμού και επιτρέπουν άμεση επαφή και εξαγωγή συμπερασμάτων, αλλά και διαμόρφωση σχέσεων. Το ότι οι μπριγάδες δεν είναι απλά εθιμοτυπικές, φάνηκε έντονα και από το γεγονός ότι οι ΗΠΑ θορυβήθηκαν τόσο από τη συμμετοχή κ στις μπριγάδες (ταυτόχρονα ευρωπαϊκή, βορειοαμερικανική , νοτιοαμερικανική κ καραϊβικής) και το συνέδριο για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Φιντέλ, που προχώρησαν σε προσαγωγές στους Αμερικανούς πολίτες που συμμετείχαν, τους απέσπασε λάπτοπ και κινητά και το κυριότερο, πρόσθεσε την ηγεσία του ICAP, δηλαδή του κουβανικού ινστιτούτου φιλίας των λαών, τον κρατικό οργανισμό για τα διεθνή κινήματα και τις διπλωματικές σχέσεις με άλλες χώρες και υπεύθυνο για μπριγάδες, που ιδρύθηκε το 1960 από τον Φιντέλ, αμέσως μετά τη λήξη του συνεδρίου κ των μπριγάδων , στη λίστα κυρώσεων με τον Μάρκο Ρούμπιο να δίνει σαν επίσημη αιτία ότι είναι οργανισμός που στοχεύει στην ριζοσπαστικοποίηση Αμερικανών πολιτών και την διάδοση των σοσιαλιστικών ιδεών.
Ο ΠΣΧΜ - που τόσα χρόνια συνδέεται και παλεύει για την Κούβα με διάφορους τρόπους και μορφές – και είναι σε άμεση συνεργασία με το ICAP , μπορεί πιθανά να μιλήσει εκτενέστερα σχετικά. Εμείς από τη μεριά μας θέλουμε πραγματικά να ευχαριστήσουμε το ΠΧΣΜ όχι μόνο για τις δράσεις του, για το συντροφικό κλίμα που ζήσαμε στα πλαίσια της μπριγάδας, για την βοήθεια τους σε όλα, από τα τεχνικά κ διαδικαστικά μέρη, μέχρι τις πιο έκτακτες και προσωπικές στιγμές βοήθειας σε καταστάσεις που χρειάστηκε να αντιμετωπίσουμε εκεί.
Θα προσπαθήσω να κλείσω με μια εικόνα, γιατί οι εικόνες μένουν κ η εποχή μας το ξέρει αυτό καλά. Ξέρετε αυτό το συναίσθημα θαυμασμού που νιώθουμε όταν βλέπουμε ένα λουλούδι να έχει φυτρώσει ανάμεσα σε τσιμέντα , σε σημεία που μας φαίνεται αδύνατο; Αυτό συχνά γίνεται συγκινησιακό ποστ στα κοινωνικά δίκτυα, σαν σύμβολο αντοχής και ομορφιάς. Η Κούβα -θα μπορούσε να πει κάνεις - πως είναι ένα τέτοιο λουλούδι, αλλά η Κούβα δεν είναι φωτογραφία στα κοινωνικά δίκτυα, είναι μια πραγματική χώρα , με πραγματικούς ανθρώπους, και με ένα όραμα που πρέπει να επιβιώσει. Να σπάσουμε, λοιπόν, τα τσιμέντα και να ανοίξουμε, να ανοίγουμε διαρκώς χώρο, να γίνουμε πολλαπλασιαστές του αγώνα για ζωή και αλληλεγγύη.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου