Μπορούμε με σιγουριά να πούμε ότι αναλογικά με το πληθυσμιακό και οικονομικό μέγεθός της, η Κούβα υπήρξε ο νο1 αρωγός των κινημάτων απελευθέρωσης και των καταπιεσμένων λαών διεθνώς.
Με τα λόγια του Φιντέλ Κάστρο: «Το πεδίο μάχης εναντίον του ιμπεριαλισμού είναι ο κόσμος όλος». Τα θεμέλια αυτής της διεθνιστικής λογικής τέθηκαν στην Τριηπειρωτική Διάσκεψη του 1966 όταν 500 αντιπρόσωποι από 82 χώρες ίδρυσαν τον Οργανισμό Αλληλεγγύης των Λαών της Ασίας, Αφρικής και Λατινικής Αμερικής.
Είναι σε αυτή τη διάσκεψη που ο Φιντέλ Κάστρο χαρακτήρισε τον αγώνα του παλαιστινιακού λαού κατά της «Σιωνιστικής αποικιοκρατίας» ως «αγώνα όλων των εκμεταλλευόμενων και καταπιεσμένων λαών».
Ο έτερος γίγαντας της κουβανικής επανάστασης, ο Τσε Γκεβάρα, ευρισκόμενος ήδη στη Βολιβία όπου επιχειρούσε να οργανώσει ένα ακόμη αντάρτικο κίνημα, έστειλε μήνυμα στη Διάσκεψη καλώντας σε «Δύο, τρία, πολλά Βιετνάμ!», μια φράση που θα έμενε στην ιστορία.
Σήμερα εμείς λέμε ότι χρειαζόμαστε, δύο, τρεις, πολλές Κούβες ενάντια στη βαρβαρότητα του καπιταλισμού.
Γιατί η Κούβα δεν υπήρξε μόνο καταφύγιο και τόπος εκπαίδευσης για τους μαχητές του IRA, της ETA, του PFLP, των Μαύρων Πανθήρων και τόσων ακόμα απελευθερωτικών κινημάτων.
Η Κούβα δεν υπήρξε μόνο η χώρα που έστειλε μαχητές, τεχνικούς συμβούλους και ιατρικό προσωπικό σε πολυάριθμες αφρικανικές χώρες, ώστε ο Φιντέλ Κάστρο, χαριτολογώντας να πει κάποτε πως οι Κουβανοί πλέον είναι «Λατινο-Αφρικανοί». Τεράστια ήταν η συμβολή των Κουβανών 25.000 μαχητών που μαζί με τα απελευθερωτικά κινήματα της Ανγκόλας, της Ναμίμπια και της Μοζαμβίκης οδήγησαν σε ήττα και συρρίκνωση το νοτιοαφρικανικό Απαρτχάιντ οδηγώντας τελικά στην κατάρρευσή του. Σημαντική επίσης ήταν η στήριξη της αλγερινής κυβέρνησης που είχε προέλθει από τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα εναντίον των Γάλλων αποικιοκρατών. Εκατοντάδες Κουβανοί μαχητές και ιατρικό προσωπικό κατέφθασαν τα πρώτα χρόνια για να στηρίξουν τη νέα κυβέρνηση ενώ στην περίπτωση της υπεράσπισης της σοσιαλιστικής κυβέρνησης της Αιθιοπίας, η Κούβα έστειλε 17.000 μαχητές. Ας μην ξεχνάμε πως και ο ίδιος ο Τσε, είχε ηγηθεί μιας αποστολής Κουβανών μαχητών στο Κονγκό, πριν πάει στη Βολιβία.
Αυτή η ιστορία διεθνιστικής συμβολής στην απελευθέρωση της «Μαύρης Ηπείρου» είναι ο λόγος που ο Νέλσον Μαντέλα κάποτε δήλωσε:
"Εμείς οι Αφρικανοί ήμασταν συνηθισμένοι να είμαστε θύματα κρατών που ήθελαν να πάρουν τις περιοχές μας ή να υπονομεύσουν την κυριαρχία μας. Είναι δίχως προηγούμενο στην Αφρικανική ιστορία να έχουμε εδώ έναν άλλον λαό που σηκώνεται για να υπερασπιστεί έναν από εμάς"
Πρόκειται για λόγια, τίτλο-τιμής.
Κούβα δεν σημαίνει απλά και μόνο "υπερασπίζομαι το σπίτι μου και την αξιοπρέπειά μου" κάτι που μετά από δεκαετίες εμπάργκο και ιμπεριαλιστικής πολιορκίας ξέρουν πολύ καλά οι Κουβανοί - αλλά βάζω τρικλοποδιές στα τέρατα σε κάθε άκρη της γης και δίνω το χέρι σε όποιον σηκώνεται.
Αλλά και για τους αγωνιζόμενους λαούς της Ασίας, η Κούβα ήταν εκεί. Το 1966, ο Φιντέλ Κάστρο, είχε δηλώσει στα πλαίσια μιας διαδήλωσης στην Αβάνα ότι για τον βιετναμέζικο λαό δεν είναι έτοιμοι να δώσουν απλά ζάχαρη αλλά και το αίμα τους. Η Κούβα ήταν το πρώτο κράτος που αναγνώρισε την επαναστατική κυβέρνηση των Βιετκόνγκ και ο Κάστρο ήταν ο πρώτος ηγέτης κράτους που επισκέφτηκε τις απελευθερωμένες περιοχές του Βιετνάμ όσο ο πόλεμος ακόμα μαινόταν. Κουβανοί γιατροί βρέθηκαν τόσο στα υπόγεια τούνελ του Βιετνάμ, όσο και σε αυτά του Λάος προσφέροντας ιατρικές υπηρεσίες στους επαναστάτες ενώ Κουβανοί μηχανικοί βοήθησαν στη δημιουργία της περίφημης διαδρομής του Χο-Τσι-Μινχ που ένωνε το βόρειο με το νότιο Βιετνάμ.
Και φυσικά αξίζει να αναφερθούμε ξεχωριστά στις σχέσεις της επαναστατικής Κούβας με τον παλαιστινιακό λαό. Μόλις έξι μήνες μετά τη νίκη της κουβανικής επανάστασης, ο Τσε Γκεβάρα, επισκέφτηκε καταυλισμό Παλαιστίνιων προσφύγων στη Γάζα. Το 1973 η Κούβα έστειλε 4.000 μαχητές στο πλευρό της Συρίας, στον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ κατά του Ισραήλ ενώ διέκοψε όλες τις διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ. Το 1975 υποστήριξε την απόφαση στον ΟΗΕ που χαρακτήριζε τον Σιωνισμό ως μορφή ρατσισμού. Στην Κούβα εκπαιδεύτηκαν πολλά μέλη της PLO και του PFLP ενώ εκατοντάδες υποτροφίες δόθηκαν σε Παλαιστίνιους για σπουδές.
Όμως ακόμα και στη μακρινή Υεμένη, η Κούβα έσπευσε να υποστηρίξει την πρώτη αραβική κρατική οντότητα που μιλούσε στο όνομα του μαρξισμού-λενινισμού, τη Λαϊκή Δημοκρατία της Νότιας Υεμένης, στέλνοντας εκατοντάδες μαχητές και στρατιωτικούς συμβούλους για να βοηθήσει στη σταθεροποίηση της επαναστατικής κυβέρνησης.
Φυσικά, η Κούβα δεν θα μπορούσε να μην έχει υποστηρίξει ποικιλοτρόπως τα
απελευθερωτικά αντάρτικα της Λατινικής Αμερικής. Στέλνοντας οπλισμό, συμβούλους και πληροφορίες προσέφερε πολύτιμες υπηρεσίες τόσο στους Σαντινίστας της Νικαράγουα, όσο και στο FMLN του Ελ Σαλβαδόρ. Διαχρονική υπήρξε η υποστήριξή της στα ένοπλα κομμουνιστικά αντάρτικα της Κολομβίας ενώ οι μηχανικοί και εργάτες της βοήθησαν την επαναστατημένη Γρενάδα να οικοδομήσει το αεροδρόμιό της. Όταν οι ΗΠΑ εισέβαλλαν στη Γρενάδα, οι Κουβανοί εργάτες μετατράπηκαν σε μαχητές που πολέμησαν και πέθαναν μαζί με τους ντόπιους κάτι που μας θυμίζει κατ’ αναλογία τη σημερινή τους θυσία για να προστατεύσουν τον πρόεδρο της Βενεζουέλας κατά την αμερικανική εισβολή και απαγωγή.
Και φυσικά, η Αβάνα αποτέλεσε ένα ασφαλές καταφύγιο για όλους τους επαναστάτες της Αμερικής (και όχι μόνο). Εκεί κατέφυγαν μέλη του κινήματος MIR της Χιλής, μετά την δικτατορία του Πινοσέτ, εκεί οι κυνηγημένοι Τουπαμάρος της Ουρουγουάης, εκεί και η Ακάτα Σακούρ από τους Μαύρους Πάνθηρες, μετά την επικήρυξή της από τις ΗΠΑ.
Όμως η αλληλεγγύη που έχει προσφέρει η Κούβα στους λαούς του κόσμου δεν σταματά στα ένδοξα επαναστατικά χρόνια. Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, στη δεκαετία του ’90, σε ένα πολύ διαφορετικό διεθνές πλαίσιο, η αλληλεγγύη της Κούβας αναπροσαρμόστηκε και πέρα από την πολιτική στήριξη σε λαούς που δέχονταν την επίθεση του ιμπεριαλισμού, πήρε τη μορφή των ιατρικών και εκπαιδευτικών αποστολών.
Ποιος μπορεί να ξεχάσει άλλωστε όταν κατά την περίοδο της πρόσφατης πανδημίας, μια σειρά χώρες (ακόμα και πλούσιες όπως η Ιταλία) βασίστηκαν στη συνδρομή Κουβανών γιατρών για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειές της. Αλλά και κάτι που πιθανόν μας διαφεύγει εδώ στην Ευρώπη: η Κούβα έστειλε τη μεγαλύτερη ιατρική αποστολή στη Δυτική Αφρική όταν το 2015 ξέσπασε η επιδημία του ιού Έμπολα ενώ οι Κουβανοί γιατροί ήταν η μόνη αποστολή που
παρέμεινε στην Αϊτή για χρόνια μετά τον σεισμό του 2010 ώστε να βοηθήσει στη διαχείριση της εξάπλωσης της χολέρας. Τα ίδια και στο Πακιστάν, μετά τον σεισμό του 2005: οι Κουβανοί γιατροί βρέθηκαν μέχρι και στα Ιμαλάια για να παρέχουν ιατρικές συμβουλές και φροντίδα.
Η Κούβα δεν εγκαθίδρυση μόνο ένα εθνικό σύστημα δωρεάν υγείας στο εσωτερικό της αλλά έφτιαξε τέτοια και σε γειτονικές χώρες που ζήτησαν τη βοήθειά της. 4.000.000 φτωχοί άνθρωποι που έπασχαν από γλαύκωμα και καταρράκτη ματιών σε Βενεζουέλα, Λατινική Αμερική, Αφρική και Ασία έχουν εγχειριστεί δωρεάν από Κουβανούς γιατρούς για να ξαναβρούν την όρασή τους. Αυτή είναι η λεγόμενη «επιχείρηση Μιλάγκρος» δηλαδή «επιχείρηση θαύμα».
Βλέπετε, το ισχυρότερο κράτος του κόσμου ειδικεύεται σε επιχειρήσεις που ονομάζονται: "Καταιγίδα της Ερήμου, "Σφυρί του Μεσονυχτίου" και "Επική Οργή" τώρα στο Ιράν. Άλλοι δίνουν το φως κι άλλοι σβήνουν το φως.
Προσέξτε εδώ διαφορά ήθους και στοχοθεσίας: Η Κούβα έχει ιδρύσει τη ΛατιοναΑμερικάνικη Σχολή Ιατρικής όπου έχουν φοιτήσει με υποτροφία, 30.000 φοιτητές από 120 χώρες, ακόμα και από τις ΗΠΑ. Μοναδική δέσμευση για τη δωρεάν εκπαίδευση όλων αυτών; Μία και ηθικού περιεχομένου. Να εξασκήσουν την επιστήμη που σπούδασαν σε φτωχές ή υποβαθμισμένες κοινότητες και όχι σε ιδιωτικές κλινικές.
Τέλος, αξίζει να αναφερθεί ότι η Κούβα προσέφερε πολύχρονη θεραπεία σε παιδιά-θύματα του Τσέρνομπιλ φιλοξενώντας 25.000 παιδιά από την Ουκρανία, τη Λευκορωσία και τη Ρωσία όταν η Σοβιετική Ένωση κατέρρεε.
Τι κάνουν τώρα οι ΗΠΑ; Ασκούν πιέσεις σε μια σειρά χώρες να διακόψουν την ιατρική συνεργασία με την Κούβα και να απελάσουν τους Κουβανούς γιατρούς. Ήδη κάποιες, όπως η Τζαμάικα υπέκυψαν, άλλες όμως αρνήθηκαν.
Αλλά και στην εκπαίδευση, η Κούβα κατάφερε να συμβάλλει τα μέγιστα στην καταπολέμηση του αναλφαβητισμού, εφαρμόζοντας τη δική της εμπειρία σε 30 κράτη παγκοσμίως και προσαρμόζοντας το ειδικό κουβανικό πρόγραμμα σπουδών για ενήλικες σε γλώσσες όπως τα Κετσούα, και τα Αϊμάρα στην Αφρική.
Γι’ αυτό οι Κουβανοί και οι Κουβανές συνηθίζουν να λένε ότι: «Η Κούβα δεν δίνει αυτό που της περισσεύει, μοιράζεται αυτό που έχει».
Είναι πραγματικά ατελείωτος ο κατάλογος αυτών που έχουμε να πούμε για τη διεθνιστική συμβολή της Κούβας, για την προσφορά της στους φτωχούς και καταπιεσμένους όλου του κόσμου, για την ακτινοβολία της που έχει φωτίσει κάθε γωνιά του πλανήτη. Και να είστε σίγουροι/ες ότι μείναμε μόνο στην επιφάνεια καθώς καθεμία απ’ αυτές τις ιστορίες έχει πολύ μεγαλύτερο βάθος.
Η Κούβα όλα αυτά τα χρόνια, δεν φοβήθηκε, δεν δίστασε να τα βάλει με τις ΗΠΑ, το απαρτχάιντ της Νότιας Αφρικής αλλά και του Ισραήλ και τις δικτατορίες της Λατινικής Αμερικής. Δεν υπολόγισε το κόστος παρότι κανείς δεν θα μπορούσε να ζητήσει από ένα κράτος, 10 εκατομμυρίων κατοίκων, με ελάχιστους ορυκτούς πόρους και δίπλα στις ακτές των ΗΠΑ, να κάνει κάτι παραπάνω.
Η Κούβα σήμερα δοκιμάζεται σκληρά. Μάλλον ζει την πιο ζοφερή περίοδο της
μετεπαναστατικής ιστορίας της, ακόμα και σε σύγκριση με τα πρώτα χρόνια της κατάρρευσης της ΕΣΣΔ. Η διαφορά είναι ότι τώρα, μέσα στους μαύρους καπνούς του πολέμου, διαφαίνονται ακτίνες αντίστασης των λαών. Η μικρή Κούβα, με την τεράστια συμβολική αξία, πρέπει να αντέξει και είναι σίγουρο ότι θα αντέξει όσο είναι ανθρωπίνως δυνατόν. Αλλά κι εμείς πρέπει να κάνουμε το καθήκον μας. Πρέπει να επιστρέψουμε ένα ελάχιστο δείγμα αλληλεγγύης στο νησί που μοίρασε απλόχερα βοήθεια στους φτωχούς και κατατρεγμένους όλου του κόσμου.
Σε μια εποχή που βομβαρδιζόμαστε με την ηθική των αφεντικών του πλανήτη, οι οποίοι επιχειρούν μεθοδικά να καλλιεργήσουν στους λαούς την ηθική του δούλου, πρέπει όλοι και όλες να δώσουμε τις δυνάμεις μας να στηρίξουμε με κάθε τρόπο την Κούβα που στέκεται όρθια.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου