Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2026

Κούβα: Απέναντι στα τείχη ανοίγουμε δρόμους, Μιχάλης Χατζημιμίκος

Είναι δύσκολο να συμπυκνώσεις σε λίγες σειρές μια εμπειρία που διήρκεσε κάτι παραπάνω από δύο εβδομάδες.

Πριν ξεκινήσουμε για το νησί της Επανάστασης είχαμε ενημερωθεί τόσο για τις δραστηριότητες της Μπριγάδας όσο και για την κατάσταση που βιώνει ο κουβανικός λαός. Ζώντας, όμως, στην Κούβα δύο εβδομάδες, αντιλαμβάνεσαι πολύ καλύτερα το ιστορικό της παρόν. Ένα παρόν δύσκολο, με πολύωρες διακοπές ρεύματος, ελλείψεις σε τρόφιμα, φάρμακα και πετρέλαιο, και με μια κοινωνία που έχει εμφανή ανάγκη να ζήσει καλύτερα.

Παράλληλα, υπάρχει βαθιά ριζωμένη η αντίληψη ότι ο σοσιαλισμός στην Κούβα δεν απέτυχε. Τα επιτεύγματά του –η εξάλειψη του αναλφαβητισμού, η αύξηση του προσδόκιμου ζωής, οι καινοτομίες στην ιατρική, η καθολική πρόσβαση στη στέγη και την εργασία– πρόσφεραν αξιοπρέπεια σε έναν λαό και σε μια χώρα που οι ΗΠΑ είχαν μετατρέψει σε κράτος-δορυφόρο, όπου η αστική τάξη της περνούσε ξέγνοιαστα τον ελεύθερο χρόνο της, εξουσιάζοντας τον κουβανικό λαό.

Τα επιτεύγματα αυτά, όπως και η καθημερινότητα των Κουβανών, έχουν κλονιστεί ιδιαίτερα μετά τη σκλήρυνση του αμερικανικού εμπάργκο, μιας μορφής πολέμου απέναντι στον κουβανικό λαό χωρίς τη χρήση πυραύλων.

Κι όμως, η παρουσία του Φιντέλ παραμένει ζωντανή. Το σύνθημα «Yo Soy Fidel» υπάρχει γραμμένο σε τοίχους σε όλη την Κούβα και εκφράζει μια βαθιά πίστη σε ένα όραμα που ξεπερνά τα σύνορα της χώρας. Επίσης, οι Κουβανοί έχουν μάθει να αγωνίζονται. Έμαθαν από πρώτο χέρι πως την ελευθερία δεν σ’ τη χαρίζει κανένας· πρέπει να παλεύεις καθημερινά για να την κατακτήσεις. Και η μάχη για να τη διατηρήσεις είναι ακόμη πιο σκληρή. Χρειάζεται πολύ σθένος για να βρίσκεσαι μια ανάσα από τις ΗΠΑ και να συνεχίζεις να τις αμφισβητείς με το δικό σου αντιπαράδειγμα, αποδεικνύοντας καθημερινά πως ένας άλλος κόσμος είναι πράγματι εφικτός.

Η συμμετοχή στην Μπριγάδα μάς έμαθε πολλά. Μας έδειξε όψεις και πτυχές ενός ζωντανού σοσιαλιστικού υποδείγματος σε επίπεδο καθημερινότητας, ενώ παράλληλα δημιούργησε ένα πλαίσιο πολιτικής ώσμωσης ανάμεσα σε συντρόφους και αγωνιστές από διαφορετικές πλευρές του πλανήτη. Από τον Ευρωπαϊκό Νότο και τη Βόρεια Ευρώπη, από την πολύπαθη Λατινική Αμερική, ακόμη και από τις Ηνωμένες Πολιτείες, άνθρωποι που συμμετέχουν σε πολιτικές οργανώσεις και κινήματα έδωσαν το «παρών» στην Κούβα, αντάλλαξαν εμπειρίες, προβληματισμούς και αναπαραστάσεις και δημιούργησαν νέους δεσμούς αλληλεγγύης.

Την παρουσία όσων βρέθηκαν στην Κούβα συνδέει ένα αόρατο νήμα. Ένα νήμα που ενώνει κάθε μορφή αντίστασης: στην Παλαιστίνη, στον Λίβανο, στο Ιράν και σε κάθε γωνιά του πλανήτη όπου υπάρχουν άνθρωποι που αντιλαμβάνονται πως, για να ευημερήσει η ανθρωπότητα, πρέπει να ηττηθούν ο ιμπεριαλισμός, ο σιωνισμός και η νεοαποικιοκρατία, και ειδικότερα ο άξονας ΗΠΑ–Ισραήλ που εκπορεύει και στηρίζει αυτή την πολιτική.

Αυτή τη μάχη υποσχεθήκαμε όλοι και όλες να δώσουμε! Δώσαμε όμως και μία ακόμη υπόσχεση: «Μέχρι να ηττηθούν οι ιμπεριαλιστές, Κούβα, θα ερχόμαστε».

Δώσαμε όμως και μια ακόμη υπόσχεση: «Μέχρι να ηττηθούν οι ιμπεριαλιστές, Κούβα θα ερχόμαστε». Όχι εθιμοτυπικά, αλλά πολιτικά. Γιατί απέναντι στα τείχη που χτίζει ο ιμπεριαλισμός, εμείς ανοίγουμε νέους δρόμους με την αλληλεγγύη. Αυτό μας έχει διδάξει η Κούβα εδώ και δεκαετίες, μέσα από τις διεθνιστικές μπριγάδες υγειονομικών και τη στήριξη εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων. Για την Κούβα, η διεθνιστική αλληλεγγύη δεν είναι διακήρυξη· είναι πράξη και πολιτική επιλογή.

Η κατακλείδα που κρατώ είναι πως έχουμε ακόμη πολλά να μάθουμε ως ελληνική Αριστερά. Υπάρχουν ζωντανά εργαστήρια πολιτικής από τα οποία πρέπει να διδαχθούμε, για να κατανοήσουμε καλύτερα πώς βιώνει ο Παγκόσμιος Νότος την κυριαρχία του Παγκόσμιου Βορρά και πώς μπορούμε να εμπνευστούμε από κινήματα ανυπακοής και αντίστασης.

Αυτή τη διεθνιστική σκοπιά βάζω στις αποσκευές μου, μαζί με τις εύκολες και τις δύσκολες στιγμές του ταξιδιού. Με περισσότερες ερωτήσεις απ’ όσες είχα όταν έφυγα, αλλά και με περισσότερη πίστη πως οι δρόμοι της αλληλεγγύης μπορούν να ενώσουν ανθρώπους, λαούς και αγώνες.

Hasta la victoria siempre.
Viva Cuba Socialista!

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου