Θεσσαλονίκη, τελευταίο απόγευμα του Ιουλίου. Φορτωμένοι με τέσσερις βαλίτσες φάρμακα, έχοντας στριμώξει κι άλλα ανάμεσα στα ρούχα μας, στους ηλιακούς φορτιστές και στα γάντια εργασίας. Αεροδρόμια, αναμονές, λίγος ύπνος, διάβασμα και ανυπομονησία. Μιάμιση μέρα μετά, προσγείωση. Κούβα. Φτάσαμε.
Λίγο μετά την προσγείωση το ρεύμα πέφτει σε ολόκληρη τη χώρα. Συναντάμε τα υπόλοιπα μέλη της 53ης Ευρωπαϊκής Μπριγάδας Αλληλεγγύης «Χοσέ Μαρτί» και τους ανθρώπους του ICAP, που μας υποδέχονται με χαμόγελα και μας εξηγούν τα επόμενα βήματα.
Διασχίζουμε μια σχεδόν ολοσκότεινη Αβάνα προς ένα ξενοδοχείο που μπορεί να μας φιλοξενήσει. Είναι η πρώτη, απότομη επαφή με μια πραγματικότητα που μέχρι τότε γνωρίζαμε θεωρητικά: τις ελλείψεις και τον δολοφονικό ενεργειακό αποκλεισμό που επιβαρύνουν τη ζωή στο νησί. Η χώρα βυθισμένη στο σκοτάδι κι εμείς γεμάτοι απορίες.
Η κατάσταση που αντικρίσαμε τις επόμενες μέρες ήταν γεμάτη αντιφάσεις. Τα πράγματα είναι σαφώς δύσκολα για τον κουβανικό λαό, ίσως ακόμη πιο δύσκολα κι απ’ ό,τι στην Ειδική Περίοδο. Οι ελλείψεις σε τρόφιμα, φάρμακα και είδη πρώτης ανάγκης, ο ενεργειακός αποκλεισμός και η ασφυκτική πίεση των ΗΠΑ είναι παντού: στους δρόμους της Αβάνας, στα κλειστά τουριστικά μαγαζιά, στα περιορισμένα προϊόντα στα ράφια των μπακάλικων, στην πιο αραιή αποκομιδή των σκουπιδιών. Τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν λιγοστά. Αν σκεφτεί κανείς ότι μετά από μήνες μόνο ένα καράβι με πετρέλαιο έφτασε στο νησί, στο πλαίσιο ανθρωπιστικής βοήθειας, ακόμη κι αυτό είναι εντυπωσιακό.
Προτεραιότητα στην παροχή ενέργειας έχουν τα νοσοκομεία, οι μεταφορές και ό,τι χρειάζεται για να λειτουργήσει το κράτος. Ένα κράτος σε αναμονή. Ή έτσι νομίζαμε. Μόνο αν προσπαθήσει κανείς να δει την Κούβα σαν μια χώρα σε πολιορκία, μπορεί να αρχίσει να κατανοεί όσα αντικρίζει. Μια ιδιότυπη εμπόλεμη κατάσταση χωρίς βόμβες, αλλά με έναν λαό που κάθε άλλο παρά σε αναμονή βρίσκεται. Έναν λαό που αντιστέκεται, αντέχει και συνεχίζει με αξιοθαύμαστη ψυχραιμία. Που δεν περιμένει κάποιον άλλο να ορίσει τη μοίρα του, αλλά παλεύει γι’ αυτήν.
Την πέμπτη μέρα ξυπνάμε με ρεύμα στην Αβάνα και ξεκινάμε προς τη Βίλα Κλάρα. Ο κόσμος πηγαίνει στη δουλειά του, κάνει τα ψώνια του, συνεχίζει τη ζωή του. Και όσο συναντάμε ανθρώπους –από την επιστημόνισσα, μέλος του κόμματος, μέχρι τον κύριο που μας δίνει τα ρέστα σε πέσος σε ένα τοπικό μπακάλικο, εργαζομένους, ανθρώπους που είχαν πάρει μέρος στην Επανάσταση του ’59, καλλιτέχνες και κυβερνητικούς εκπροσώπους– γίνεται όλο και πιο ξεκάθαρο: η Κούβα, παρά τις δυσκολίες, αναπνέει. Και αναπνέει για ολόκληρη την ανθρωπότητα.
Τρεις μπριγάδες αλληλεγγύης στο νησί της Επανάστασης, ηλιακά πάνελ στις ταράτσες των κτιρίων, διεθνείς αποστολές, το συνέδριο για τα εκατό χρόνια από τη γέννηση του Φιντέλ Κάστρο, η ομιλία του Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ, μια ιστορία με ένα δωρεάν παγωτό στη Σάντα Κλάρα, η παράδοση των φαρμάκων στο νοσοκομείο Comandante Manuel Fajardo, οι συζητήσεις με το προσωπικό και η αγωνία να συνεχίσουν να λειτουργούν οι δομές υγείας. Τα νέα οικονομικά μέτρα και οι προσπάθειες να συνεχίσει να οικοδομείται ο σοσιαλισμός ακόμη και σε αυτές τις δυσμενείς συνθήκες μάς έδειξαν ότι η Επανάσταση και οι αλλαγές που έγιναν σε υλικό, πολιτικό και πολιτιστικό επίπεδο από τότε δεν σβήνουν τόσο εύκολα, όσο κι αν θέλουν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους να μας πείσουν για το αντίθετο.
Κάπου φευγαλέα διάβασα μια φράση του Φιντέλ, σε έναν τοίχο ή σε κάποια επιγραφή: «Τα προβλήματα περνούν, οι λαοί επιβιώνουν· οι άνθρωποι περνούν, οι λαοί μένουν· οι ηγεσίες περνούν, οι επαναστάσεις επιμένουν». Κι αυτό ακριβώς αντικρίσαμε σε δεκαέξι μέρες στην Κούβα.
Χρέος μας είναι να μεταφέρουμε τις εικόνες, την εμπειρία μας και την κατάσταση που βιώνει το νησί. Να φτάσει παντού το μήνυμα που μας έδωσαν οι Κουβανοί/ές: η ανάγκη για βοήθεια, αλληλεγγύη, ενημέρωση και κινητοποίηση. Να κρατήσουμε την υπόσχεση που δώσαμε εκεί: ότι η Κούβα δεν είναι μόνη της.
Χρειάζεται οργάνωση, ενημέρωση και αντίσταση. Όσο ο λαός της αντιστέκεται, 145 χιλιόμετρα μακριά από το τέρας, τόσο έχουμε κι εμείς χρέος και καθήκον να αντισταθούμε. Να δυναμώνουμε το κύμα αλληλεγγύης, να επηρεάζουμε τις χώρες μας. Και να το κάνουμε σε πείσμα των κυβερνήσεών μας, της Δύσης και των μηχανισμών που διαθέτουν, που επιλέγουν είτε να μένουν αδρανείς είτε να δημιουργούν αυτή την ασφυξία.
Σε μια στιγμή που ο λαός της Κούβας παλεύει για το δικαίωμα στην ύπαρξή του και στον καθορισμό της ίδιας του της ζωής ταυτόχρονα μας διδάσκει απέραντη ψυχραιμία, ενσυναίσθηση και ζωή. Τον ευχαριστούμε από τα βάθη της καρδιάς μας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου